woensdag 18 oktober 2017

Boodschappentas van gerold papier

Zojuist heb ik een boodschappentas van papier afgewerkt. Gevlochten van papierstroken en afgewerkt met een extra laagje behanglijm en daarna vernis. Behanglijm gebruik ik bijna altijd als een project klaar is. Dat trekt goed in het papier en zorgt ervoor dat de verbindingen stevig worden en tegen elkaar aan gaan zitten.

Dit keer heb ik het vermengd met een beetje witte verf zodat het gebruikte krantenpapier iets lichter wordt. Zo kun je er elke kleur aan toevoegen die je zelf wilt. De bodem van deze tas is in stroken gevlochten op een eigengemaakte loom voor papier. Klinkt ingewikkeld, dat is het niet. In plaats van los vlechten, steek je de uiteinden van de stroken in een houder zodat ze niet steeds alle kanten op schieten als je bezig bent. Bovendien krijg je zo een gelijkmatige afstand tussen de stroken. Ik zal er later nog wel een blog over schrijven, op dit moment heb ik er nog geen foto's van.

boodschappentas van papieren pijltjes, gerolde papierstroken

Dit is de boodschappentas. Hij is vrij groot en heel erg stevig. Misschien zie je het op de foto wel, maar deze tas is niet op de normale manier gevlochten. Hiervoor heb ik heen en terug gevlochten. Niet echt heen en terug. Ik heb rond gevlochten, maar in plaats van de bovenste pijl over de onderste en achter de staander te leggen, heb ik de tweede toer de onderste pijl onder de bovenste door achter de staander gelegd. Dan krijg je dit V-effect. Persoonlijk vind ik het wel leuker dan alles een kant uit. Het is wel meer werk omdat je niet gedachteloos door kunt gaan, maar op een vaste plaats je buizen elke toer weer anders moet vlechten. Op YouTube vind je hier wel voorbeelden van. Kijk ook eens op mijn kanaal, daar verzamel ik heel veel.

Het begin van de papieren tas/mand

Hieronder nog een paar foto's van het begin van de tas zodat je een idee krijgt hoe hij is opgebouwd.

boodschappentas van papieren pijltjes, gerolde papierstroken

boodschappentas van papieren pijltjes, gerolde papierstroken

Het lastigste deel zijn de handvaten die je moet inweven. Je werkt nu elke kant apart verder af.

boodschappentas van papieren pijltjes, gerolde papierstroken

boodschappentas van papieren pijltjes, gerolde papierstroken


Wil jij ook leren hoe je met papier moet vlechten? Bekijk dan de mogelijkheden voor een workshop eens.

Schilder van papieren pijltjes

Maak een schilderij van gerolde papieren pijltjes

Dit fraaie schilderij is in zijn geheel gemaakt van kleine gerolde pijltjes van papier. Hoe je die pijltjes maakt, leg ik hier in een eerder blog uit. Omdat een schilderij vaak een kleurrijk geheel is, heb ik hiervoor gebruikgemaakt van tijdschriften. Speciaal die bladen met iets glanzend en het liefst wat dikker papier. Hier krijg je mooie stevige rolletjes.
Je knipt nu niet zoals bij een krant uit de hele breedte van een pagina een strook, maar neemt een enkele pagina van het tijdschrift en knipt dat in de lengte doormidden zodat je niet te lange pijlen krijgt. Rol er met een breinaald of lange cocktailprikker een mooie pijl van die overal even dik is. Ik heb breinaald nr 5 gebruikt, maar je kunt elke maat gebruiken die je wilt, zolang je er maar voor zorgt dat alle pijlen even dik zijn.

schilderij van papieren pijltjes

Niet te lang

Waarom niet zo lang mogelijk? Omdat je voor je schilderij vaak maar een klein stukje van een pijl nodig hebt. Meestal gebruik je alleen op het einde van de pijl een klein tipje lijm om hem vast te zetten. Als je de pijl op de gewenste lengte gaat knippen, heb je dus vaak een heel stuk dat niet gelijmd is. Dat zal dan los komen als je het weglegt. Let daar op met het knippen, zodat je niet elk stukje weer opnieuw moet gaan rollen. Houd beide stukken tussen je vingers, knip en lijm direct het deel dat los zit. Of knip nog kleinere stroken papier en rol daar de pijlen van.
schilderij van papieren pijltjes

Sorteer op kleur

Sorteer de pijlen een beetje op kleur. Dat werkt handiger dan wanneer je ze in een grote bak bewaart en steeds moet zoeken naar de juiste combinatie. En dan begin je met knippen en plakken. De ondergrond is een canvasdoek op hout, dat ik bij de Action heb gekocht. Een blok dat ook gebruikt wordt om te schilderen. Wij schilderen met pijltjes. Zoals je ziet kun je ook diepte in je werk aanbrengen door te werken met verschillende kleuren. Het schilderij wordt als het helemaal klaar is afgewerkt met vernis. Hierdoor gaat het niet verkleuren en vormt het bovendien een stevig geheel.

schilderij van papieren pijltjes

Veel plezier met het maken van je eigen schilderij!

dinsdag 3 oktober 2017

Webwinkel

De deur gaat dicht!


Als ik dit blog tik, heb ik besloten om te stoppen met bedrijfsmatige activiteiten van mijn hobby. De stekker wordt uit HeyLeuk getrokken. Niet omdat ik stop met freubelen, dat is onmogelijk en veel te leuk om te doen. Maar het kost te veel tijd en brengt te weinig op om het bedrijfsmatig vol te blijven te houden. Na 3 jaar gaat de deur van mijn virtuele winkeltje dan ook dicht.

Je kunt er een hoop energie inpompen, maar als daar weinig voor terugkomt, loopt de lol daarvoor ook steeds verder terug. En dat is nu gebeurd. Met het weghalen van mijn spulletjes uit een winkel in Roosendaal, omdat die het assortiment ging veranderen, ging ik mezelf afvragen wat ik nu moest gaan doen om meer verkoop te krijgen. Dat weet ik nu: de webwinkel gaat dicht.
Ik hoef niet meer na te denken over acties, nieuwsbrieven, het bijhouden en up-to-date houden van mijn Facebookpagina, Instagram, Twitter en weet ik wat er nog meer bij komt kijken. Geen 14 berichten meer inplannen omdat ik met vakantie ga. Geen tig foto’s maken en daar de leukste uitkiezen. Het hoeft niet meer, het MAG. En dat is een heel verschil.

Met het besluit de winkel te sluiten, verplicht ik me tot niets. Of ik nu wel of niet iets maak, dat doet er niet meer toe. Natuurlijk blijf ik creëren, ik zou niet zonder kunnen, maar dan wel echt op hobbybasis. Dus voorlopig zijn jullie nog niet van mijn freubels af! Het geeft wel een hoop rust in mijn koppie, nu het niet meer zo nodig hoeft. Ik MAG.

Hier blijf ik mijn creaties spuien, mijn gedachten neerpennen en vast ook nog wel patronen delen en vertellen hoe ik iets heb gemaakt. En ik blijf papieren kattenmanden maken voor familie, vrienden en kennissen; leuke kettingen en armbanden maken; sjaals, mutsen, handwarmers en kleden haken, maar dan wel als hobby en niet zozeer voor de verkoop. Ook blijf ik op bestelling dingen maken. Het is veel te leuk om daarmee te stoppen! Mijn label HeyLeuk en de naam blijven bestaan.

Heb jij ook eens zo’n besluit genomen? Laat me eens weten wat jij hebt gedaan.

Groetjes,
José Vriens, nog steeds met mijn eigen label HeyLeuk!

De webwinkel is nog tot 31 oktober open. Op al je aankopen ontvang je een leuke korting.


vrijdag 29 september 2017

Jubileum met boeken

Omdat in januari mijn 40ste nieuwe roman verschijnt en iemand zei dat ik daar toch echt een feestje van moet maken, ging ik nadenken over het aantal boeken dat ik werkelijk geschreven heb. Een rekensommetje was snel gemaakt: eind 2017 zijn dat 39 romans na 2009, 3 daarvoor, 7 kinderboeken en 2 non-ficties. Alles voor 2009 tel ik meestal niet mee voor de officiële versie. Dus dit is even off the record.

Zo staat het in mijn geheugen gegrifd en zo vertel ik het ook als er naar gevraagd wordt. Niet dus.

Als ik Wikipedia mag geloven, heb ik op moment van schrijven welgeteld 42 romans, 8 kinderboeken en 3 non-fictie boeken geschreven. Al vind ik eigenlijk dat “Leven en leren met HMS/EDS” niet echt van mij is omdat er verhalen in staan van meerdere mensen en we het boek samen hebben geschreven. Laat ik het op 2 non-fictie houden, dan kan daar geen discussie over ontstaan.

Dit jaar komt er nog een laatste roman bij “Morgen is alles anders”.

Pff. Je zou er nog moe van worden als je die aantallen ziet. En dan zijn er ook nog de 142 korte romans die ik schreef voor de Favoriet series. Ter vergelijk: een korte roman telt ongeveer 23500 woorden, een grote in mijn geval 80000-85000.

Alles bij elkaar toch een behoorlijk aantal woorden dat ik sinds 2000 op papier zette. Dat ga ik niet eens uitrekenen. 53 Boeken en 142 korte romans, dat komt samen op 195! Nog even en ik heb de 200 bereikt! Of mag ik daar ook de  korte verhalen bijtellen die in een jubileum omnibus verschenen? Dan komen er nog 4 bij en heb ik in januari die 200 al.

Whatever! Ik heb plezier in het schrijven. Hoeveel woorden of boeken het ook zijn: ik ben nog lang niet uitgeschreven!

Als je een boek van mij hebt gelezen, dan zou ik het zeer op prijs stellen als je een reactie op Bol.com achterlaat. Positief of negatief, ik lees ze graag!

Veel leesplezier!

José Vriens


maandag 25 september 2017

Nieuwsbrief HeyLeuk

Een paar maanden geleden mocht ik mijn zelfgemaakte spulletjes - manden, schalen, kettingen en nog veel meer - in de winkel van Ellen's Art in Roosendaal uitstallen. Een heel leuke manier om je creaties te kunnen laten zien aan het publiek. Een mooie kans waarvan ik dankbaar gebruik heb gemaakt.
"Heb" gemaakt inderdaad. Vorige week werd mij verteld dat er een ander assortiment in de winkel komt en dat een aantal crea's hun spulletjes moeten weghalen. Onder wie ik helaas.


Jammer, het was een mooie kans en altijd weer leuk om nieuwe spullen te brengen en te zien wat er was verkocht. De reacties waren ook altijd heel erg leuk om te horen. Dat HeyLeuk daar niet meer te vinden is, is geen reden om bij de pakken neer te gaan zitten. Nieuwe bronnen aanboren, uitdagingen aangaan en kansen grijpen als die voorbij komen. Als kleine ondernemer doe je niet anders.

Een nieuwsbrief heb ik vroeger al vaker verstuurd, als uitgever, auteur en nu als crea-bea voor HeyLeuk. De eerste is inmiddels een feit en staat online. De klanten van HeyLeuk ontvangen hem automatisch in hun mailbox.

Edit:
Het is 3 oktober 2017 en ik heb besloten mijn bedrijfsmatige activiteiten met HeyLeuk te stoppen. Natuurlijk stop ik niet met het maken van leuke dingen, dat zou hetzelfde zijn als me zeggen dat ik niet meer mag lopen of fietsen of lezen. Te leuk om dat niet meer te doen, maar bedrijfsmatig slokt het te veel van mijn tijd op en levert het te weinig op. Eerlijk is eerlijk. Na 3 jaar maak ik de balans op en ben tot die conclusie gekomen.

Dit blog wordt er vanaf nu dus vooral een om mijn creaties te delen met de rest van de wereld. Blijf hier dus vooral terugkomen!

Omdat dit de eerste keer is dat ik via HeyLeuk een nieuwsbrief ga versturen, maak ik er meteen een leuke actie van. Onder alle inschrijvers op de nieuwsbrief wordt 15 oktober een leuke attentie verloot. Wat het is blijft nog even een verrassing.

Lees hier de eerste nieuwsbrief van HeyLeuk. De weekaanbieding staat er ook in. Via de SUBSCRIBE knop links bovenin kun je je inschrijven. Of direct met deze link.

Ik hoop velen te mogen begroeten als nieuwe lezers!

Hartelijke groet,

HeyLeuk
José Vriens

donderdag 24 augustus 2017

Boekensites

Recensies, reviews, reacties, laat ze maar komen! 

Het zal niet onbekend bij lezers zijn dat auteurs graag recensies krijgen. Goed of slecht, je boek wordt gelezen en er wordt over gepraat. Het krijgt aandacht. Recensies betekenen daarom heel veel voor een schrijver. De belangrijkste recensie is die van NBD/Biblion omdat deze vaak bepalend is voor het aantal bibliotheken dat jouw boek in zijn collectie besluit op te nemen. En daaruit krijg je als auteur weer een leenvergoeding die een deel van je 'salaris' bepaalt.

Lees hier verder


dinsdag 8 augustus 2017

Zuurdesem brood bakken

Bakken van je eigen zuurdesem brood


Zuurdesembrood is tegenwoordig helemaal hot. Het is daarnaast ook nog eens supergezond. Het maken van zo’n brood klinkt vaak al als een uitdaging. Zuurdesem heeft lange tijd nodig om te ‘rijpen’. Het kneden en rijzen is intensief en lang werk. Dat kan het zijn, maar niet op de manier waarop ik mijn zuurdesem broden elke week bak. Ik ga hier dan ook alleen het recept uitleggen waarmee ik mijn broden bak. Er zijn hopen andere manieren om dat te doen, je vindt er legio op internet. Dit is mijn manier van bakken die ik me na veel uitproberen het beste bevalt. Met als resultaat lekkere, soepele en luchtige broden die heerlijk smaken.

Je begint uiteraard met het maken van een desem, maar als je dat eenmaal hebt en het is mooi actief, dan hoeft het bakken van een zuurdesem brood helemaal niet veel tijd te kosten.

Hoe bouw je je zuurdesem op?


Op internet vind je tal van recepten en manieren hoe je dat moet doen. Mijn recept: 
Ochtend dag 1: Meng 20 gram bloem/meel met 20 gram water.  Het maakt niet zoveel uit of je meel of bloem gebruikt, maar gebruik wel steeds hetzelfde, of een mengsel ervan, om de desem mee aan te vullen. Persoonlijk gebruik ik het liefst volkorenmeel voor mijn desem en ook om het brood te bakken.

Gebruik om het water af te meten een weegschaal en geen litermaat. Wegen is nauwkeuriger vandaar ook dat ik het water in grammen vermeld.
Neem een schone grote pot die je af kunt sluiten en laat het mengsel op het aanrecht staan. Het hoeft niet bij een kachel of in de koelkast, gewoon op het aanrecht is prima. De pot moet niet luchtdicht afgesloten worden omdat er gas vrijkomt bij het groeien, maar zorg er wel voor dat er geen vliegjes in kunnen komen. Je desem gaat groeien, dus die grote pot heb je echt nodig. 

Ochtend dag 2: voeg 20 gram meel/bloem en 20 gram water toe en meng alles door elkaar. Zet de pot weg.


Ochtend dag 3 en 4 doe je hetzelfde. Als het goed is zie je je desem een beetje tot leven komen. Er verschijnen belletjes op het mengsel en het kan nu rijzen, maar ook weer dalen. Dat dalen hoort erbij. Als je wilt weten of je desem heel actief is, kun je een elastiekje om het startniveau doen om te zien of het rijst en hoe hoog. Ook krijgt je desem een geurtje van fruit en biergist. Een beetje zoet-zuur.  Let er wel op dat er geen schimmel op komt te staan en werk steeds met schoon materiaal. Eenmaal geschimmeld moet je alles weggooien en opnieuw beginnen.

Ochtend dag 5 en 6 voer je bij als dag 2. Als het goed is heb je nu een behoorlijk actief desem en heb je 240 gram in totaal. Er zijn recepten waarbij je elke dag een deel moet weggooien van je desem, maar dat vind ik zonde en het is ook niet nodig. Je kunt het gewoon blijven aanvullen en helemaal gebruiken om je brood te bakken.

Is je desem nog niet erg actief, blijf dan voeren. Het mag niet smerig gaan ruiken, een beetje zoetig en zuur naar bier en fruit.

Ochtend dag 7 voeren we ons actieve desem nog een keer, maar dan met een andere hoeveelheid. Doe het eerst over in een grotere schaal die je af kunt dekken met een los deksel of een plastic badmuts. 
Je voert je desem nu met 130 gram meel/bloem en 130 gram water. In totaal hebben we dan 500 gram desem. Meng alles goed door en laat het een hele dag staan. Een actief desem heeft tussen de 8 en 10 uur nodig om goed te gaan borrelen en te groeien. 
Dit keer wachten we niet tot de volgende dag, maar gaan we ‘s avonds ons deeg mengen zodat we de volgende dag kunnen bakken. Als je te lang wacht zakt je desem weer in en dat willen we nu juist niet.


Het deeg


Avond dag 7: Je hebt nu 500 gram actief desem. Er zitten belletjes op, je ziet het misschien zelfs bubbelen en het ruikt naar fris fruitig bier. Je desem is er ‘s avonds klaar voor om gemengd te worden.

Weeg 400 gram desem af. 

De rest van het desem doe je in een potje met deksel (losjes erop schroeven). Zet het weg in de koelkast. Daar kun je het gemakkelijk een paar weken laten staan tot je weer wilt bakken. Na een week kun je het voeren (20-20), op het aanrecht laten staan en ‘s avonds weer in de koelkast zetten als je niet gaat bakken, maar dat hoeft niet. Je hoeft het ook niet door te roeren. Wil je bakken, laat het op temperatuur komen en voer dan bij tot de gewenste hoeveelheid. 
Neem nooit meer dan de dubbele hoeveelheid van wat er in de pot zit. 100 gram in de pot, dan voeren met maximaal 200 gram water en 200 gram meel/bloem. Minder mag wel, maar meer niet. Heb je meer nodig, verdeel het voeren dan over twee dagen. Houd er ook rekening mee dat je nog iets over moet houden voor de volgende keer.

Weeg 800 gram meel af.

Ik bak meestal met volkorenmeel, maar bloem of een mengsel daarvan kan ook. Zoals je ziet gebruik ik 1 deel desem op 2 delen meel. Zo worden mijn broodjes soepel en luchtig.

Voeg water toe


Nu komt het waterdeel. We gaan rekenen. Mijn ervaring is dat niet elke volkorenmeel soort dezelfde hoeveelheid water nodig heeft. Waar voor het ene merk (Markant volkorenmeel) 69% water volstaat heb je voor een ander (AH volkorenmeel) 77% nodig, of iets daar tussenin. 
Je moet vooral naar het deeg kijken, maar belangrijk is ook dat je weet hoeveel water erin gaat. Op die manier kun je heel gemakkelijk variëren met de hoeveelheid meel en desem en reken je nauwkeurig uit hoeveel water je voor een bepaald recept nodig hebt.
Bak je alleen met bloem, dan zul je merken dat je deeg natter blijft, dan volstaat het vaak al om 60% tot 65% water te nemen. Meel neemt meer water op en heeft 65% tot 77% nodig.

Je desem weegt 400 gram en bestaat uit 200 gram water en 200 gram meel. Je desem heeft dus 100% hydratatie zoals ze dat in bakkerstermen noemen. Ik ga voor dit recept uit van een hydratatie van 69%. (Markant volkorenmeel)

800 gram meel voeg je toe zodat je in totaal 1000 gram meel hebt.
1000 x 69% = 690 gram water

Hiervan trek je de 200 gram water af die al in je desem zit. Belangrijk, anders is je deeg echt te nat.
690 - 200 = 490 gram water dat je nog toe moet voegen aan je mengsel.

Voeg alles bij elkaar in een grote kom en voeg zout toe. Wij gebruiken weinig zout, dus voor mij volstaat 1,5 afgestreken theelepel zout. Het brood is dan helemaal niet flauw, maar dat is afhankelijk van je eigen smaak.

Het kneden kan beginnen. 


Hiervoor gebruik ik een kneedmachine (Kenwood). Je kunt het ook met de hand kneden, of een handmixer met kneedhaken gebruiken. Met de machine kneed je 10 minuten op de laagste stand. Met de hand moet je iets langer doorgaan tot je deeg mooi elastisch is.

Na het kneden ben je klaar voor deze avond. Dek je kneedkom af met een deksel of een douchemuts en laat het op het aanrecht staan. Als het na een paar uur goed is gerezen, dubbele hoeveelheid of meer, zet je het afgedekt in de koelkast. Daar zal het stoppen met rijzen of slechts heel weinig doorrijzen. Zorg er wel voor dat het niet uit kan drogen.
Dag 8: bakken
De volgende ochtend haal je je deeg uit de koelkast en laat je het een uurtje op het aanrecht staan om op temperatuur te komen. Vervolgens stort je het deeg op je schone werkblad, vouw het op tot een lange rol zodat je het kunt verdelen in twee of meer stukken.
Nu ga je de stukken een aantal keer vouwen en rollen totdat je merkt dat het deeg op spanning komt. Als je het even loslaat zie je het bewegen of groeien: het werkt, er staat spanning op. 

Het deeg is het klaar om te vormen. 


Vorm een bal of een andere broodvorm van je deeg en leg het apart of doe het in een vorm. Laat het deeg nu afgedekt met een schone theedoek of in een nog koude oven 20 minuten rusten. Als het wat soepeler is, zal je deeg wat eerder uitvloeien op een bakplaat. Je kunt er dan voor kiezen het in een broodblik af te bakken. Wil je het op de bakplaat bakken, vorm het dan nog een keer als het veel uitvloeit zodat er spanning op komt te staan. Niet meer kneden alleen maar vouwen en vormen.
De gevormde broden, of broodjes, laat je in totaal 2 uur rusten, minus de eerste 20 minuten. Na 2 uur zal je deeg behoorlijk gegroeid zijn, ongeveer verdubbeld in omvang. 



Het brood is klaar om gebakken te worden.


Om ervoor te zorgen dat je brood tijdens het bakken niet aan de zijkant openbarst, het rijst namelijk nog verder door de warmte, zet ik sneden op de bovenkant zodat het daar barst waar ik dat wil. Ik bak in een heteluchtoven die in niet van tevoren opwarm. Of je dat wel of niet doet, ligt een beetje aan je eigen oven. Het mag, ik doe het nooit.



Temperatuur op 180 graden (heteluchtoven, de temp voor een elektrische zal 20 gaden hoger liggen) Baktijd 1 uur in het midden van de oven. Direct na het bakken haal je de broden uit de oven of het blik en laat het op een rooster, afgedekt met een schone theedoek, afkoelen. Bij mij gaat het meestal aan het einde van de middag de kast in en het restant in de diepvries. Ik snijd de broden vooraf niet, dat doe ik pas als we ze gaan gebruiken.


Met deze samenstelling van deeg kun je variëren door bijvoorbeeld (zoutloze) noten, rozijnen of gedroogd fruit toe te voegen. Dan heb je meteen een heel ander broodje. Of je maakt van het ene brood een notenbrood en van het andere een gewoon. Meng dan bij de laatste kneding de noten, rozijnen, en/of fruit erdoorheen.

Wat als je deeg te nat is, maar het wel goed is gerezen?


Bak het af in een bakblik. In plaats van kneden, vouw en vorm je het een paar keer. Je kunt het tussendoor 20 minuten laten rusten en dan weer vouwen en vormen. Dit kun je een paar keer herhalen. Je zult dan merken dat het al iets steviger is geworden. Maar afbakken in een bakblik gaat ook prima met iets te soepel deeg.
Je weet nu dat je de volgende keer voor het eerste kneden een lagere hydratatie moet gebruiken met dit meel.

Wat als je deeg te droog is, maar wel goed is gerezen?


Voeg tijdens het vouwen met de hand voorzichtig wat lauw water toe en kneed het goed door totdat je merkt dat het deeg soepel en goed samenhangend wordt. Je weet nu dat je de volgende keer voor het eerste kneden een hogere hydratatie moet gebruiken met dit meel.

Met het AH volkoren meel heb ik de ervaring dat 69% te droog is. Na 8 minuten kneden, bij het mengen van het deeg, heb ik bij gebruik van dit meel dan ook in delen eerst 50 gram en daarna nog eens 20 gram water toegevoegd. Daarna heb ik het deeg nog wat langer laten kneden zodat al het water goed wordt opgenomen. Voor AH volkorenmeel gebruik ik dus in totaal 77% water = 770 gram op 1000 gram meel.
Omdat er per soort/merk aardig wat verschil in kan zitten, start je voorzichtigheidshalve met bv 65% hydratatie zodat het zeker niet te nat wordt. Water toevoegen kan altijd, extra meel doe ik eigenlijk nooit, zeker niet na de eerste rijs.


Het bakken uitstellen


Als je geen tijd hebt om ‘s morgens te bakken, kun je het proces ook uitstellen en afbakken als het jou uitkomt. Laat het deeg dan gewoon wat langer in de koelkast staan om het later af te bakken. Laat het niet langer dan 24 uur staan. Je kunt er ook voor kiezen het na de eerste rijs goed verpakt in de diepvries te bewaren. 



Smakelijk eten en veel plezier met het bakken van je eigen zuurdesembrood!